Oleshky evakuasiya prosesi necə həyata keçirildi?
Evakuasiya prosesi yerli humanitar atəşkəs rejimi çərçivəsində, 25 avtobusdan ibarət konvoy vasitəsilə icra edildi. Bu konvoy 750 nəfərin daşınması üçün nəzərdə tutulmuşdu və hərəkət etməzdən əvvəl şəhər ətrafındakı mina təhlükələrinin təmizlənməsi üçün dörd saatlıq pəncərə yaradılmışdı. Sakinlər birbaşa Ukraynaya keçid edə bilmədikləri üçün mürəkkəb bir marşrutdan keçməli olublar: əvvəlcə işğal olunmuş ərazilərdən Cənub Rusiyasına, oradan Belarus vasitəsilə Ukraynanın şimal sərhədinə keçid etmişlər.
Marşrutun çətinlikləri və təhlükəli yollar
Oleshky şəhəri Ukrayna hərbi mövqelərindən cəmi 5 km məsafədə yerləşsə də, çıxış yollarının minlərlə mina ilə dolu olması və dron hücumları evakuasiyanı son dərəcə riskli edirdi. Dnepr çayı üzərindəki körpülərin dağılması və çay sahilinin minlərlə olması ərazini hərbi zonaya çevirmişdi. Bir sakinin bildirdiyinə görə, təhlükəsizliyə çatmaq üçün 24 km mina sahəsindən piyada keçmək məcburiyyətində qalmışdı.
Sakinlərin yaşadığı humanitar fəlakət nə dərəcədə idi?
Şəhərdəki yaşayış şəraiti son dərəcə ağır idi və insanlar qida, təmiz su və elektrik enerjisindən tamamilə məhrum idilər. İşğal dövründə Oleshky sakinlərinin bir çoxu sağ qalmaq üçün bağçadakı otları bişirməli olublar. Şəhər 2022-ci ilin fevralında başlayan genişmiqyaslı müharibədən əvvəl 24.000 nəfər yaşayırdı, lakin hazırda ərazi tamamilə dağılmış vəziyyətdədir.
Evakuasiya konvoyunda tibbi ehtiyacları olanlar üçün çox sayda təcili yardım maşını yer alırdı. Sakinlər arasında 94 yaşlı yaşlı insanlar və cəmi bir yaşlı körpə var idi. Bir çox sakin illərdir qonşularının tərk edilmiş evlərində yaşayırdı və bəzilərinin evləri müharibənin ilk illərində tamamilə yandırılmışdı. Bu, insanların yalnız maddi deyil, həm də psixoloji travmalarla geri döndüyünü göstərir.
Atəşkəs razılaşması və beynəlxalq vasitəçilik
Humanitar atəşkəs, ABŞ-ın xanımı Melaniya Trampın vasitəçiliyi ilə əldə edilən razılaşma nəticəsində mümkün olmuşdur. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bu səylərə görə təşəkkür edərək, atəşkəsin sakinlərə təhlükəsiz çıxış imkanı yaratdığını qeyd edib. Atəşkəs rejimi Xerson vilayətində dörd il sonra ilk dəfə sülh anı yaratdı, lakin bu tədbirlər yalnız 1 noyabr tarixinə qədər qüvvədə qalacaq.
Diplomatik əməliyyatın çətinlikləri
Bu proses Ukraynanın insan haqları ombudsmanı Dmytro Lubinets və onun Rusiya həmkarı Yana Lantratovanın birgə əməliyyatı ilə həyata keçirildi. Lubinets müharibənin başlanmasından bəri işğal olunmuş ərazilərə gedən ilk Ukrayna rəsmisi olub. Lakin bu əməkdaşlıq Ukrayna daxilində mübahisələrə səbəb olub; bəzi vətəndaşlar işğalçı qüvvələrin nümayəndəsi ilə birgə işləməyi qəbul etmirlər. Lubinets isə bunun yalnız həyatları xilas etmək məqsədi daşıdığını vurğulayır.
Evakuasiyadan sonra sakinlər nələrlə üzləşəcək?
Evakuasiya olunan insanlar üçün əsas məsələ yenidən yaşayış yeri tapmaq və həyatlarını bərpa etməkdir. Bir çox sakin evlərini itirib və hazırda hara gedəcəklərini bilmirlər. Prezident Zelenski bəyan edib ki, bütün evakuasiya olunanlara dövlət qurumları və yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən zəruri yardım göstəriləcək.
Digər tərəfdən, bir neçə yüz insan, xüsusilə yaşlı nəsil, şəhərdə qalmağı seçib. Rusiya tərəfi isə qalmaq istəyənlər üçün onlarla tonn qida, dərman və yanacaq hazırladıqlarını bildirib. Eyni zamanda, müharibənin digər cəhələrdə davam etməsi, xüsusən də Ukraynanın enerji infrastrukturuna edilən hücumlar gələcək üçün böyük qeyri-azğunluq yaradır.
Gələcək diplomatik danışıqlar nə vaxt baş tutacaq?
Ukrayna, Rusiya və ABŞ nümayəndələri arasında atəşkəs danışıqlarının yenidən başlanması gözlənilir. Danışıqların Abu-Dabi şəhərində noyabr ayının əvvəlində keçirilməsi planlaşdırılır. Əvvəlki danışıqlar İranla bağlı münaqişələr səbəbindən dayandırılmışdı. Bu danışıqların nəticəsi Oleshky və bənzər işğal olunmuş ərazilərdəki humanitar vəziyyətin gələcəyini müəyyən edə bilər.
FAQ: Oleshky evakuasiyası haqqında tez-tez verilən suallar
Evakuasiya neçə nəfəri əhatə edib?
Evakuasiya konvoyu 25 avtobusdan ibarət idi və 750 nəfərin daşınması üçün nəzərdə tutulmuşdu. Konvoyda həm də hərəkət məhdudiyyəti olan insanlar üçün tibbi yardım maşınları yer almışdı.
Sakinlər niyə bu qədər çətinliklərlə üzləşib?
Şəhər işğal altında olduğu üçün qida, su və elektrik enerjisi yox idi. Həmçinin, çıxış yolları minlərlə mina ilə dolu idi və dron hücumları riskləri artırırdı.
Atəşkəs nə qədər davam edəcək?
Humanitar atəşkəs rejimi 1 noyabr bazar günü axşamına qədər qüvvədə qalacaq. Bu müddət ərzində yolun minlərdən təmizlənməsi və yardım çatdırılması nəzərdə tutulub.
Evakuasiya marşrutu necə idi?
Sakinlər birbaşa Ukraynaya keçə bilmirdilər. Onlar əvvəlcə işğal olunmuş ərazilərdən Rusiyaya, oradan Belarus vasitəsilə Ukraynanın şimal sərhədinə keçid edərək evlərini tərk ediblər.
Kimlər şəhərdə qalmağı seçib?
Bir neçə yüz insan, xüsusən də yaşlı nəsil, şəhərdə qalmağa qərar verib. Onlar üçün humanitar yardım təmin ediləcəyi bildirilir.
Key takeaways
- Oleshky evakuasiyası 25 avtobus və tibbi konvoy vasitəsilə həyata keçirilib.
- Sakinlər aclıqla mübarizə aparmaq üçün bağçadakı otları yeməli olublar.
- Atəşkəs rejimi 1 noyabr 2026-cı il tarixinə qədər qüvvədədir.
- Gələcək diplomatik danışıqlar noyabr ayında Abu-Dabi şəhərində planlaşdırılır.
Nəticə
Oleshky evakuasiyası sadəcə bir insanların hərəkəti deyil, illərdir davam edən humanitar fəlakətin bir parçasıdır. İşğal olunmuş ərazilərdə yaşamaq, qida və su çatışmazlığı ilə yanaşı, psixoloji travmalarla da sinonimdir. Hər bir ailənin birləşməsi böyük rahatlıq olsa da, evlərini və keçmişlərini itirən insanların gələcəyi hələ də qeyri-azğunluqla doludur. Beynəlxalq diplomatik səylər və növbəti danışıqlar bu insanların həyatını bərpa etmək üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
