Oleshky şəhərində həyat niyə 'cəhənnəm' kimi təsvir olunur?
Oleshky şəhərində həyat, işğalın ilk günlərindən bəri davam edən intensiv atəş yağışları və resursların tükənməsi səbəbindən dözülməz vəziyyətə gəlib. Sakinlər şəhəri yalnız 'dəhşət' sözü ilə təsvir edə bilirlər. Şəhər bir tərəfdən Dnipro çayı, digər tərəfdən isə Rusiya qüvvələri ilə əhatə olunmuş bir qapana bənzəyir.
İnsanlar sağ qalmaq üçün ölümcül risklər götürməli olublar. Məsələn, qida tapmaq məqsədilə mina sahələrindən keçmək məcburiyyətində qalan sakinlər ağır yaralanıblar və ya həlak olublar. Bəzi insanlar isə heç bir qida əldə edə bilmədikləri üçün bağçalarından bitki və otları yeyərək sağ qalmağa çalışıblar. Bu şərait, sakinlər üçün hər gün bir sağ qalma mübarizəsinə çevrilib.
Mina təhlükəsi və resurs çatışmazlığı
Şəhərdəki vəziyyət yalnız fiziki hücumlarla məhdudlaşmır; resursların tamamilə tükənməsi əhalini kəskin qaçış qərarına sövq edib. Mina sahələrindəki təhlükə və dron hücumları evakuasiya yollarını hər zaman riskli edib. Sakinlər qida və su tapmaq üçün hər addımda ölüm riski ilə üzləşiblər.
Humanitar armuştənglik necə və necə təmin edildi?
Humanitar armuştənglik, ABŞ-ın Birinci Xanımı Melaniya Trampın vasitəçiliyi ilə əldə edilərək Xerson regionunda dörd il sonra ilk dəfə sakitlik yaradıb. Bu diplomatik addım Oleshky sakinlərinin təhlükəsiz şəkildə evakuasiya olunmasına imkan verən tək pəncərə olub.
Evakuasiya prosesi müəyyən edilmiş qısa zaman kəsiyində həyata keçirilib. Cümə günü sakinlər üçün yalnız dörd saatlıq bir pəncərə ayrılmışdı. Bu müddət ərzində 25 avtobus və hərəkət məhdudiyyəti olanlar üçün təcili tibbi yardım avtobusları şəhərə daxil olub. Bu, illərdir davam edən müharibə zonası üçün nadir və kritik bir fürsət olub.
Evakuasiya marşrutu və gəliş prosesi necə baş tutub?
Evakuasiya marşrutu olduqca mürəkkəb və çoxmərhələli bir yol olub. Sakinlər əvvəlcə Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazilərdən keçərək Cənubi Rusiyaya, oradan isə təyyarə ilə Belarus ərazisinə ötürülüblər. Belarusdan isə avtobuslarla Ukraynanın şimalındakı Çernihiv bölgəsinə çatdırılıblar.
Çernihivdəki hərbi obyektə gələn evakuasiya qrupları burada emal olunublar. Gələn insanlar arasında yaşlı sakinlər o qədər zəif və yorğun idilər ki, onları daşımaq üçün daşıyıcılar (stretcher) istifadə olunmalı olub. Bu proses həm fiziki, həm də emosional cəhətdən çox ağır bir yolçuluq olub.
Gələn insanların vəziyyəti və emal prosesi
Çernihivə çatdıqdan sonra insanlar ailələri ilə yenidən birləşməyə və sağlamlıq vəziyyətlərinin yoxlanılmasına imkan tapıblar. Bir çox insan illərdir görmədiyi yaxınları ilə emosional görüşlər yaşayıb. Bu, həm sevincli, həm də dəhşətli xatirələrin qarışığı olan bir an olub.
İnsanların şəxsi hekayələri və itkiləri nələri göstərir?
Evakuasiya olunanların hekayələri müharibənin insan həyatında buraxdığı dərin izləri və maddi itkiləri üzə çıxarır. Bir çox sakinin artıq yaşayacaq evi yoxdur və onlar köhnə həyatlarından tamamilə məhrum qalıblar.
Məsələn, Tetiana və Volodymyr adlı cütlük üç il əvvəl bütün evlərinin yandığını və o vaxtdan bəri qonşularının tərk edilmiş evində yaşadıqlarını bildiriblər. Mykhailo Palii isə ailəsindən dərhal məlumat vermədiyi dəhşətli hadisələri — dron hücumlarını və missillərin hamam otağını partlatmasını açıqlayıb. Onlar ailələrini narahat etməmək üçün bu ağır detalları gizlətməyə çalışıblar. Bu, müharibə şəraitində yaşayan insanların psixoloji mübarizəsinin bir göstəricisidir.
Evakuasiya sonrası yeni çətinliklər nələrdir?
Evakuasiya prosesi bitdikcə, sağ qalanlar üçün yeni bir həyat qurmaq və yaşayış yerini tapmaq problemi ortaya çıxıb. İnsanlar həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən sıfırdan başlamaq məcburiyyətindədirlər.
Bir çox evakuasiya olunan şəxsin Ukraynanın digər bölgələrində yaxınları yoxdur. Məsələn, Olha və ailəsi özlərini toparlayana qədər tanışlarının yanında qalacaqlarını bildiriblər. İş tapmaq isə əsas prioritetlərdən biridir. Palii kimi bəzi sakinlər fiziki işlərdə — tikinti, təmizlik və ya kənd təsərrüfatı işlərində çalışaraq ailələrini təmin etməyə hazır olduqlarını deyirlər. Lakin şəhərdə hələ də minlərlə insanın təhlükəli şəraitdə qaldığını bilmək, sağ qalanlar üçün böyük bir narahatlıq mənbəyidir.
Tez-tez verilən suallar (FAQ)
Oleshky şəhərində hazırda neçə insan qalıb?
Təxminən 6000 nəfərin, o cümlədən 200 uşağın hələ də Oleshky və ətraf ərazilərdə yaşadığı ehtimal edilir. Şəhərin özündə isə təxminən 1700 nəfərin olduğu bildirilir.
Evakuasiya hansı marşrutla həyata keçirilib?
Evakuasiya qrupları işğal olunmuş ərazilərdən keçərək Cənubi Rusiyaya, oradan təyyarə ilə Belarusun ərazisinə, nəhayət isə avtobuslarla Ukraynanın Çernihiv bölgəsinə gətiriliblər.
İnsanlar necə sağ qalmaq üçün mübarizə aparıblar?
Sakinlər qida çatışmazlığı ilə üzləşdikdə bağçalarındakı otları yeyərək və ya mina sahələrindən ölüm riskini göze alaraq keçərək sağ qalmağa çalışıblar.
Humanitar armuştənglik kimin vasitəçiliyi ilə əldə edilib?
Bu armuştənglik ABŞ-ın Birinci Xanımı Melaniya Trampın vasitəçiliyi ilə əldə edilib və Xerson regionunda dörd il sonra ilk dəfə sakitlik yaradıb.
Evakuasiya olunanların gələcək planları nələrdir?
İnsanlar yeni iş tapmaq və yaşayış yerini təmin etmək üçün çalışırlar. Bəziləri tanışlarının yanında qalmağı, bəziləri isə fiziki işlərdə çalışaraq ailələrini dolandırmağı planlaşdırır.
Əsas qeydlər
- Oleshky şəhərində təxminən 6000 nəfərin hələ də təhlükəli şəraitdə yaşadığı ehtimal edilir.
- Humanitar armuştənglik Melaniya Trampın vasitəçiliyi ilə əldə edilib.
- Evakuasiya marşrutu Rusiya, Belarus və Ukrayna arasındakı mürəkkəb keçidləri əhatə edir.
- Sakinlər qida tapmaq üçün mina sahələrindən keçmək və ya ot yemək kimi ağır şəraitlərlə üzləşiblər.
Nəticə
Oleshky evakuaciyasi müharibənin insan həyatı üzərindəki dağıdıcı təsirini və eyni zamanda diplomatik səylərin nə dərəcədə kritik ola biləcəyini göstərir. Minlərlə insan üçün bu, sadəcə bir köç deyil, həm də ölümün əlindən qurtulmaq və sıfırdan yeni bir həyat qurmaq cəhdidir. Şəhərdə hələ də qalan insanların vəziyyəti isə humanitar yardımın və təhlükəsizlik tədbirlərinin davamlılığını zəruri edir. Evakuasiya olunanlar üçün əsas çətinlik indi fiziki təhlükədən emosional və maddi bərpa dövrünə keçid etməkdir.
